Actualisatie kerndoelen

Wat verandert er inhoudelijk - geschiedenis

Geschiedenis hoort in de onderbouw bij het leergebied mens en maatschappij, samen met aardrijkskunde en economie. Het historische kerndoel kent drie onderdelen:

A - Beschrijven van historische ontwikkelingen
Per periode worden concrete inhouden genoemd:

• Prehistorie: ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
• Oudheid: wetenschappelijk denken, ideeën over burgerschap, verspreiding van antieke culturen en van jodendom, christendom en islam.
• Middeleeuwen: standensamenleving, handelsnetwerken en steden, staatsvorming, veranderend mens- en wereldbeeld.
• Vroegmoderne tijd: Nederlandse Opstand en Republiek, Europese kolonisatie en mensenhandel tussen werelddelen, culturele bloei, verlichting.
• Moderne tijd: industriële revolutie, emancipatiebewegingen, parlementaire democratie, nationalisme en modern imperialisme, totalitaire ideologieën, totale oorlog en genocide, dekolonisatie, informatiesamenleving.

B - Redeneren met tijdsaanduidingen en bronnen
Ordenen op tijdlijn en kaart, beoordelen van bronnen op bruikbaarheid en context, en bronnen combineren tot een consistent verhaal. Voor havo/vwo komt daar bij: verbanden leggen tussen perspectieven en de gekozen naamgeving en periodisering.

C - Verbanden leggen tussen verleden en heden
Hier wordt expliciet benoemd: de doorwerking van het slavernijverleden, koloniale verhoudingen, Tweede Wereldoorlog, Holocaust en migratie in het heden. Daarnaast: de werking van de constitutionele monarchie, parlementaire democratie en rechtsstaat; en redeneren - vanuit verschillende perspectieven - over wat bewaard en herdacht moet worden.

Wat blijft

Chronologisch denken, kennis van de grote lijnen van de Nederlandse en wereldgeschiedenis, bronnenkritiek en historisch redeneren vormen nog steeds de ruggengraat van het vak.

Wat verandert ten opzichte van de huidige kerndoelen:

• De bekende tien tijdvakken zijn vervangen door een indeling in vijf bredere periodes, met per periode concrete inhouden.
• Multiperspectiviteit is expliciet: leerlingen leren naar het verleden kijken vanuit verschillende standpunten - volledig in lijn met onze eigen visie.
• Slavernijverleden, kolonialisme, Holocaust en migratie worden bij naam genoemd, met aandacht voor hun doorwerking in het heden.
• Bronnenkritiek en historisch redeneren krijgen een eigen, scherper geformuleerde plek.
• Sterkere samenhang met aardrijkskunde, economie en burgerschap binnen mens en maatschappij.Wat verandert er inhoudelijk - kunstvakken

Wat verandert er inhoudelijk - kunstvakken

Voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs komen er drie geactualiseerde kerndoelen, georganiseerd rond drie domeinen:

Kerndoel 40: Artistiek creatief vermogen
De leerling werkt in een iteratief kunstzinnig proces: onderzoeken, experimenteren, bronnen gebruiken, ideeën van andere makers inzetten, en het eigen werk evalueren en bijstellen. Reflectie op gemaakte keuzes krijgt expliciet een plek.

Kerndoel 41: Maken en betekenis geven
De leerling drukt zich uit in kunstvormen, ontwerpt toegepast werk, herinterpreteert bestaand werk en maakt kunstzinnige uitingen als reactie op maatschappelijke vraagstukken. Per discipline worden bekende én nieuwe technieken en vaardigheden ingezet. Voor beeldend gaat het om materialen, technieken en gereedschappen rond vorm, compositie, kleur, licht en ruimte.

Kerndoel 42: Meemaken en betekenis geven
De leerling neemt actief deel aan culturele activiteiten, wisselt ervaringen uit met professionele makers, en verkent kunststromingen, erfgoed en de invloed van tijd en plaats op het werk van makers, met expliciete aandacht voor uiteenlopende makers en perspectieven.

Wat blijft

De vertrouwde beeldende begrippen en aspecten (vorm, compositie, kleur, licht, ruimte) zijn nog steeds de basis van het vak beeldende vorming. De vakinhoud verdwijnt niet; die wordt explicieter benoemd en steviger verbonden aan proces, betekenisgeving en context.

Wat verandert ten opzichte van de huidige kerndoelen:

• Het iteratieve maakproces wordt een kerndoel op zich, niet alleen een werkwijze.
• Betekenis geven is een eigen domein, met aandacht voor zowel het werk zelf als de bredere cultureel-historische context en doorwerking in het heden.
• Uiteenlopende makers en perspectieven worden expliciet genoemd voorbij één dominante canon - gelukkig sluit dat perfect aan bij wat al jaren onze visie is.
• Maatschappelijke vraagstukken en herinterpretatie van bestaand werk worden expliciete inhouden.
• Veel concretere beschrijving van wat een leerling moet kennen en kunnen.